Kada sam prijatelju iz detinjstva, koji živi u Oslu, saopštila da nameravam da posetim Norvešku, predložio mi je da posetim Kopenhagen umesto dvodnodnevnog obilaska norveške prestonice. Prema njegovim rečima, glavni grad susedne Danske je mnogim Norvežanima centar svih dešavanja. Da sam ga poslušala, ostala bih uskraćena za moje norveško iskustvo.

Prestonicu Norveške, zemlje živopisne prirode, svojim domom naziva oko 700 000 ljudi koji sebe mogu svrstati među srećne stanovnike grada koji se redovno nalazi na listi svetskih gradova sa najboljim uslovima za život. Međutim, meštane kao i posetioce norveške prestonive ipak ne čini srećnim informacija da je Oslo, na već spomenutoj listi, rangiran kao drugi najskuplji grad na svetu po životnim troškovima (Tokio je na prvom mestu). Interesantan je i podatak da je, zahvaljujući imigrantskoj populaciji, broj stanovnika Osla zabeležio rekordan rast u prethone dve decenije.

Oslo se razvio kao morska luka na obali istoimenog fjorda u zalivu Skageraka, delu Severnog mora. Interesantno je da se u zalivu nalaze dvadeset i dva manja ostrva, od kojih je najveće Malmeja, kao i da je veći deo gradskog priobalja danas moderna luka, a da se u gradskim granicama nalaze dve manje reke (Akerselva i Alna) kao i 343 jezerca. Bajkoviti fjordovi su, uglavnom, razlog turističkih poseta, a s obzirom da Oslo ima dva aerodroma, preporuka je da izaberete aerodrom Gardermonen koji je najbliži gradu.

Gradski prevoz u Oslu je vrlo razvijen i skup za naše prilike. Autobusi i tramvaji su česti i pouzdani, mreža metroa pokriva veliki deo grada (ima čak pet linija) dok ćete trajektom najbrže stići do obližnjih ostrva. Cene karata zavise od zone putovanja, a vožnju možete platiti putem mobilne aplikacije “Ruter” ili na automatima i u biletarnicama. Primera radi sa aerodroma Gardermonen najekonomičnije je stići do centra grada lokalnim vozom, a sa kupljenom kartom moći ćete da se vozite po gradu drugim prevoznim sredstvima u trajanju od dva i po sata od trenutka validiranja karte u vozilu. 

U “Sagi o Norveškim kraljevima” navodi se da je Kralj Harald III Sigurdson oko 1048. godine osnovao Oslo koji se u svojoj kasnijoj istoriji, sve do 1925.godine, zvao se Kristijanija, po dansko-norveškom kralju Kristijanu IV koji je obnovio grad nakon strašnog zemljotresa 1624. godine kada je grad pretrpeo velika razaranja. Veliki požar predstavlja prekretnicu u istoriji ovog grada i razlog zbog koga su sve fasade u gradu, pa i one na najstarijim objektima, tako živih i svežih boja. Poreklo imena samog grada je pak nedovoljno objašnjeno u literaturi, jer zbog nedostatka podataka pretpostavlja se da je naziv grada staronorveškog porekla i da reč “os” označava ušće tj stranu brda, dok se pak “lo” odnosi na luku.

Sredinom prošlog veka, Norveška je bila siromašna država sa surovom klimom, da bi nakon otkrića nafte, ekonomija počela ubrzano da se razvija. Oslo je urbanistički je koncipiran tako da se do svih turističkih atrakcija može doći laganom šetnjom ili kratkom vožnjom gradskim prevozom. Centar Osla je poznat po očuvanom starom jezgru, ali i po brojnim zelenim površinama. Okosnica grada je pešačka ulica Karla Johana oko koje se nalazi većina znamenitosti Osla: Kraljevski dvorac i vrtovi, pozorište Kristijanija, kao i zgrade Berze, parlamenta i državnog univerziteta. Premda je poslednjih decenija podignuto mnogo “pametnih” zgrada, ono što najviše privlači turiste, koji prvi put posećuju ovaj grad, jeste veličanstveni pogled sa krova zgrade Opere na fjord na kome je Oslo smešten. Zgrada Opere ima oblik glečera, čime su Norvežani odali počast prirodi zahvaljujući kojoj su uspeli da izgrade prestonicu nakon velikog zemljotresa. Jedna od glavnih atrakcija je i mondenski Aker Brygge, urbani deo grada sa brojnim kafićima, restoranima, prodavnicama, šoping centrima i luksuznim stanovima ali i polazište za brodove koji nude razgledanje fjordova. Naspram zgrade Opere, nalazi se tzv. “muzejski kvart” koji predstavlja žilu kucavicu gradam smeštenu uz reku Akerselva, gde se nalazi Munkov muzej. Pored Munkovih najpoznatijih dela, u ovom muzeju se može videti stalna postavka Modilijanija, Pikasa i Dege.

Norvežani neguju svoju vikinšku istoriju i mitologiju, pa je Oslo idealna turistička destinacija za one koji uživaju u mitovima o epskim bitkama heroja i bogova. Vikinški muzej i muzej From, u tom slučaju, mogu biti pravo mesto za upoznavanje kulture Osla. U muzeju From se nalazi replika autentičnog vikinškog broda u ledu, dok se u Vikinškom muzeju može videti velika kolekcija narodnih nošnji i šlemova. Elementi iz norveške mitologije se mogu videti i na mnogim zgradama u centru gradam te je tako fasada Skupštine grada (Storting) jedna od najslikanijih atrakcija u Oslu. Jedna od znamenitosti Osla je i tvrđava Akershus, koja se nalazi na obali fjorda i ima veliku istorijsku važnost, jer je tokom svoje duge istorije korišćena za odbranu grada.

Kada se umorite od šetnje, savetujem da napravite pauzu u Vigelend parku, svojevrsnom muzeju na otvorenom, poznatom po tome što se u njemu mnoštvo statua, odnosno konceptualnih umetničkih dela istaknutog norveškog vajara i arhitekte Gustava Vigelanda. Od meštana sam saznala da je pomenuti umetnik imao ugovor sa gradom Oslom, prema kojem je od grada dobio na korištenje atelje i simboličnu platu do kraja života, pod uslovom da nakon njegove smrti, grad Oslo postane vlasnik svih njegovih dela. Navodno je ovaj plodni autor za života izvajao preko 1600 skulptura i sve se nalaze u Oslu. Centralna atrakcija parka je figura Monolit, u koju je ugrađeno 212 izvajanih statua čoveka, predstavljajući ga u različitim fazama života.

S obzirom na hladne zime i surove prirodne uslove, Norvežani su vekovima usavršavali svoju kuhinju. Preporuka je da obavezno probate “Rakfisk” tradicionalno norveško jelo od fermentirane ribe, obično lososa, koje se služi uz krompir, luk i crni hleb. Ako ste ljubitelj mesa, onda je za vas preporuka “Pinnekjøt”  još jedno popularno norveško jelo, napravljeno od ovčjeg mesa koje se kuva na pari i služi se s krompirom, rotkvicama i sosom. Norvežani pridaju veliki značaj doručku koji se najčešće sastoji od popularnog peciva od cimeta “Kanelboller”  koje se poslužuje uz kafu ili čaj.  I ne zaboravite da probate aparativ “Aqavit”  tradicionalno norveško piće koje se proizvodi od krompira i aromatizovanog bilja i medeno vino, koje se naročito pije u zimskim mesecima. 

Ukoliko vaš obilazak norveške prestonice traje nekoliko dana, jedan od njih bi trebalo da izdvojite za obilazak fjordova, a najbolji period za posetu je od maja do oktobra.